Eén van de basistaken van Buurtteam Sociaal is de afweging of er bij een ondersteuningsvraag van een inwoner meer nodig is dan in de sociale basis of basiszorg. Aansluitend organiseren we de toegang tot passende aanvullende zorg of maatwerk. Dit wordt door alle buurtteams gedaan. Elke buurtteammedewerker is als generalist in staat kritische afwegingen te maken met een afwegingskader en maatwerkplan als uitgangspunten. De aanbesteding van de aanvullende zorg aan een nieuwe partij (Viantis) leidde in 2025 tot overleg en (het voorbereiden van) het herijken van samenwerkingsafspraken.
Extra aandacht voor aanvullende zorg BW/BT en jongeren 18-/18+
Vanaf 2025 beschikt Buurtteam Sociaal ook de toegang tot de ondersteuning Beschermd Wonen/Beschermd Thuis (BW/BT). Volgens schatting zou het om ongeveer 264 casussen per jaar gaan, op basis waarvan de inzet is bepaald. Het aantal liep echter op naar rond de 400. Een extra complicatie vormde de afwijkende toegangsprocedure. Als Buurtteam Sociaal beschikt op een ondersteuningsaanvraag, dan gaat deze normaal gesproken in. In het geval van BW/BT volgt eerst overleg met de aanvullende zorg-partij. Deze kan de aanvraag weigeren, wat het aanvraagtraject aanzienlijk verlengt. Dit, plus het grote aantal aanvragen, kostte veel tijd en inzet.
Van Jeugdzorg naar Wmo
Bij deze ondersteuningsvragen gaat het in veel gevallen om jongeren die 18 jaar zijn en vanuit de begeleiding door Buurtteam Jeugd & Gezin (Lokalis) bij Buurtteam Sociaal komen (lees: vanuit de Jeugdwet in de Wmo). Volgens de wet zijn deze jongeren nu zelf verantwoordelijk. Ze zóuden ook zelfstandig kunnen schakelen met een aanvullende zorg-partij. Maar deze overstap blijkt voor veel aanvragers te groot. Ze zijn beperkt zelfredzaam en bij gebrek aan begeleiding kloppen ze met uiteenlopende hulpverzoeken aan bij het buurtteam, die de ontbrekende begeleiding tijdelijk overbrugt.
Verbeterslagen gemaakt
Door meer medewerkers in te zetten op de BW/BT-aanvragen is geprobeerd de wachtlijsten weg te werken. Verder zijn de werkwijzen en procedures verbeterd en werken de buurtteams hier in 2026 in pilotvorm aan verder. Rond de overstap van 18+ jongeren is met Buurtteam Jeugd & Gezin (Lokalis) afgesproken dat een buurtteam eerder betrokken wordt bij de perspectiefgesprekken met 17-jarigen. Zeker als duidelijk is dat hun problematiek zich zal uitstrekken tot hun 23e jaar of daarna, en er meer systemische inzet nodig is (bijvoorbeeld vanuit de aanvullende zorg-partijen Koos en Spoor). Doel is om de overgang van 18- naar 18+ ter vergemakkelijken en alle noodzakelijke handelingen hiervoor in alle gevallen op tijd rond te hebben.
'Ik wil het buurtteam enorm bedanken voor wat jullie de afgelopen tijd voor mij gedaan hebben. Meer dan 3 jaar hebben jullie me geholpen, gesteund en niet laten vallen. Ook toen ik er heel erg doorheen zat. Door jullie heb ik weer het gevoel gekregen dat er wel oprechte mensen zijn die helpen in nood. Jullie hebben er andere mensen bij gehaald en gezorgd voor een oplossing. Bedankt voor het geduld en de betrokkenheid, dat zal ik nooit vergeten.’
Aanvullende zorg beschikken op aard, duur én omvang
In sommige gevallen beschikte Buurtteam Sociaal de aanvullende zorg uitsluitend op aard en duur van de ondersteuning. In zulke gevallen beschikte samenwerkingspartner of gemeente op omvang, zoals het aantal uur de ondersteuning. Met het oog op de rechtsbescherming van inwoners is dit juridisch niet langer houdbaar. Daarom besloot de gemeente dat alle aanvullende zorg voortaan op aard, duur én omvang beschikt moet worden. Ook alle klachten- en bezwaarprocedures moeten voldoende bijdragen aan de rechtsbescherming. Afspraken hierover zijn in een gemeentelijke werkgroep met Buurtteam Sociaal en Buurtteam Jeugd & Gezin (Lokalis) uitgewerkt. Ingangsdatum voor de beschikking op aard en duur, en de bezwaar- en klachtenprocedures is 1 juni 2026. Voor de werkwijze van Buurtteam Sociaal verandert er hiermee niet zo veel. Waar nodig wordt het beschikken op ‘omvang’ in de dialoogsessies met aanvullende zorg-partij Viantis verder afgestemd en vastgelegd.
Beweging naar voren: verantwoord en resultaatgericht
De beweging naar voren (van aanvullende zorg naar basiszorg naar sociale basis) vereist heldere afwegingskaders en monitoring van de samenwerkingsafspraken met de aanvullende zorg-partij. Deze afspraken zijn aangescherpt en vormen nu de basis voor de dialoogfase met Viantis. De Buurtacademie borgt dat buurtteammedewerkers voldoende basiskennis hebben om het afwegingskader kritisch te kunnen toepassen. Met het oog op het toenemend aantal klanten met een vorm van autisme (ASS), NAH of LVB is er verplichte extra scholing over autisme en zijn de kennischecks herijkt. Met Jados is gewerkt aan een consultfunctie, experimenten, scholing en collectieve sessies rond klanten met ASS. Deze sessies worden in 2026 voortgezet en de scholing wordt uitgebreid naar meer medewerkers en doelgroepen. Ten slotte is het maatwerkplan aangepast en zijn de gemaakte afwegingen zijn regelmatig gecheckt. Een projectgroep is begonnen met het beschrijven van de basiszorg en het afwegingskader.
Blijvende aandacht voor inrichting organisatie Toegang
Het zorgvuldig regelen van de toegang tot de aanvullende zorg heeft een grote meerwaarde. Hoe hoger de kwaliteit van de afwegingen, hoe minder bezwaren, klachten en/of juridische druk er volgt. Er is kwaliteit toegevoegd door bij het werven van nieuwe collega's meer te kijken naar specifieke kennis, bijvoorbeeld op het gebied van PGB en Beschermd Wonen. Zo kunnen de kritische afwegingen nog beter worden. Niettemin is komende jaren blijvend aandacht geboden – bijvoorbeeld in de vorm van experimenten – om deze afwegingen over de 3 sporen kwalitatief en efficiënt te houden.
Regievraag bij contractafspraken aanvullende zorg
Vanaf 2027 levert Viantis (een coalitie van Lister, De Tussenvoorziening, Wij 3.0, Abrona, Humanitas-DMH, Jados en het Leger des Heils) alle aanvullende zorg in Utrecht: kortdurend verblijf, ambulante begeleiding, 24 uurs-bereikbaarheid, dagbegeleiding, en vanaf 2030 ook hulp bij huishouden. Dit vraagt nu al veel voorbereiding. Experimenten en dialoogsessies moeten leiden tot nieuwe contract- en samenwerkingsafspraken. Binnen de gewenste samenwerking over de 3 sporen heen (sociale basis, basiszorg en aanvullende zorg) heeft Buurtteam Sociaal de regie over de basiszorg en regelt ze de toegang tot de aanvullende zorg. Die wordt uitsluitend ingezet waar nodig. Dit heeft onder andere tot gevolg dat er meerdere professionals bij een ondersteuningsvraag betrokken kunnen zijn, en vervalt het oude uitgangspunt ‘een gezin een taak’. Deze verandering is nu nog volop gaande. Hiermee ontstaat echter de vraag wie in welke casus de regie neemt? Buurtteammedewerkers worden hier via informatiesessies en Action Learning bij betrokken en en denken actief mee op de inhoud.
‘Ik heb nu ondersteuning vanuit de Wet langdurige zorg, omdat er meer zorg nodig is. Het buurtteam heeft hier ook aan bijgedragen.’
Scroll verder ▼
‘Trots motor draaiende gehouden’
‘Nadat de nieuwe opdracht duidelijk was, is er binnen Buurtteam Sociaal veel aandacht geweest voor de invoering ervan. Met een focus op de beweging naar voren, dus het afschalen van aanvullende zorg naar basiszorg en van basiszorg naar sociale basis. Intern is er heel hard gewerkt aan de noodzakelijke veranderingen en bijvoorbeeld het blended of groepsgericht werken. Deze nieuwe manier van werken is echt anders dan het klassieke model van 1:1 begeleiding. Het vraagt van buurtteammedewerkers ook een andere ‘mindset’: je moet anders en breder kijken. Ik ben trots dat we die weg zijn opgegaan. Klanten hebben hier nog niet veel van gemerkt, hooguit bij een enkel experiment of pilot, zoals in Overvecht. Maar de ketenpartners hebben het wel gemerkt. Huisartsen zullen bijvoorbeeld misschien wel eens gedacht hebben: ‘Is dit wel de bedoeling: ik stuur een individu door, en die komt in een groep…?’ De toegang tot BW/BT hebben we wel onderschat. Dat heeft ons een beetje overrompeld en daar hadden we misschien beter op voorbereid moeten zijn. Niettemin ben ik echt trots op het feit dat onze buurtteammedewerkers niet zijn weggezakt, dat ze de motor draaiende hebben gehouden en ondanks veel onduidelijkheden de toegang tot aanvullende zorg hebben geregeld.’
Mohammed Zaghdoud
Teamcoach
Doorkijkje naar 2026
Vanaf 2026 behoort de toegang tot maatwerk of aanvullende zorg bij de inhoudelijke programmalijn Langer Gezond Thuis. 2026 zal verder in het teken staan van het uitwerken van de samenwerkingsafspraken met de aanvullende zorg-partij Viantis en het versterken van het vakmanschap van de buurtteammedewerkers. Zodat zij met kennis en kritisch de afwegingskaders kunnen hanteren en de inwoners snel de best passende ondersteuning kunnen bieden vanuit de sociale basis, de basiszorg of de aanvullende zorg. Ook inwoners zullen de effecten in 2026 gaan ervaren.