Een digital twin is een digitale weergave van een bestaande omgeving, zoals een wijk, stad of organisatie. Met behulp van data kan worden nagebootst wat de gevolgen zijn van bepaalde keuzes of veranderingen. Hierdoor kunnen beleidsmakers verschillende scenario’s testen voordat zij besluiten nemen.

Voor gemeenten en organisaties binnen het sociaal domein kan een digital twin helpen om beleid beter te onderbouwen. Zo kan worden onderzocht wat het mogelijke effect is op sociale ontmoeting en eenzaamheid wanneer een buurthuis sluit of juist wordt geopend. Ook kunnen veranderingen in voorzieningen, bereikbaarheid of bevolkingssamenstelling worden doorgerekend om beter inzicht te krijgen in de gevolgen voor inwoners.

Sociale robotica richt zich op robots die ontworpen zijn om met mensen te communiceren en sociale interactie te ondersteunen. Deze robots kunnen gesprekken voeren, herinneringen geven of gezelschap bieden. Ze zijn niet bedoeld om menselijk contact te vervangen, maar kunnen wel een aanvullende rol spelen (robot-digitale-zorgassistent),

Een voorbeeld is een sociale robot die ouderen herinnert aan afspraken of medicatie en tegelijkertijd eenvoudige gesprekken voert. Ook kunnen sociale robots worden ingezet bij mensen die zich eenzaam voelen of extra ondersteuning nodig hebben. Dit kan bijdragen aan meer zelfstandigheid en welzijn.

Domotica zijn slimme technologische toepassingen in huis die het dagelijks leven ondersteunen. Denk aan automatische verlichting, slimme deursloten of hulpmiddelen die bijdragen aan veiligheid en zelfstandigheid.

Een voorbeeld is een woning waarin verlichting automatisch aangaat om vallen te voorkomen. Ook kunnen hulpmiddelen zoals een robotstofzuiger of medicijndispenser inwoners ondersteunen bij dagelijkse activiteiten.

Ambient Intelligence is technologie die zich aanpast aan de gebruiker en de omgeving. Vaak gebeurt dit op de achtergrond, zonder dat iemand daar actief iets voor hoeft te doen.

Een voorbeeld is een systeem dat herkent dat iemand minder actief wordt of afwijkt van zijn normale patroon. Het systeem kan vervolgens een signaal sturen naar een mantelzorger of professional, zodat tijdig ondersteuning kan worden geboden.

Duurzame technologie

Duurzame technologie richt zich op het verminderen van energieverbruik en het efficiënter gebruiken van grondstoffen. Voor gemeenten en maatschappelijke organisaties speelt duurzaamheid een steeds grotere rol.

Binnen het sociaal domein kan dit bijvoorbeeld gaan om energiezuinige woningen voor kwetsbare inwoners. Dit draagt niet alleen bij aan duurzaamheid, maar kan ook helpen om woonlasten en energiekosten te verlagen (Rijksoverheid, duurzaam-bouwen-en-verbouwen).

Digitale soevereiniteit gaat over het behouden van controle over data, systemen en digitale infrastructuur. Organisaties willen voorkomen dat zij volledig afhankelijk worden van commerciële technologiebedrijven voor hun dienstverlening en gegevensopslag.

Voor gemeenten en organisaties in het sociaal domein betekent dit bijvoorbeeld kritisch kijken naar waar data wordt opgeslagen, wie toegang heeft tot gegevens en welke technologiepartners worden gebruikt.

Data spaces zijn veilige digitale omgevingen waarin organisaties gegevens kunnen delen terwijl privacy en eigenaarschap van data behouden blijven. Hierdoor kunnen verschillende partijen samenwerken zonder dat gevoelige informatie ongecontroleerd wordt verspreid.

Een voorbeeld is een samenwerking tussen gemeenten, zorg- en welzijnsorganisaties waarbij signalen over schulden, eenzaamheid of ondersteuningsvragen worden gedeeld. Dit kan helpen om problemen eerder te signaleren en passende hulp te bieden, terwijl tegelijkertijd wordt voldaan aan privacywetgeving.

Quantumtechnologie is een nieuwe technologie die gebruikmaakt van de principes van de kwantumfysica. Quantumcomputers kunnen bepaalde complexe berekeningen veel sneller uitvoeren dan traditionele computers. De technologie bevindt zich nog grotendeels in de ontwikkelfase, maar wordt gezien als een belangrijke innovatie voor de toekomst (Quantum Delta NL, 2024).

Voor het sociaal domein zijn de toepassingen op dit moment nog beperkt. Op langere termijn zou quantumtechnologie kunnen helpen bij het analyseren van zeer complexe maatschappelijke vraagstukken, waarbij grote hoeveelheden gegevens en veel verschillende factoren een rol spelen. Denk bijvoorbeeld aan vraagstukken rondom vergrijzing, zorgvraag, mobiliteit en leefbaarheid in wijken.